Aktualności

Patent jednolity w Polsce? Ważna debata!

Urząd Patentowy RP oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapraszają na międzynarodową konferencję „Uwarunkowania prawne i ekonomiczne uczestnictwa w systemie jednolitej ochrony patentowej”. Wydarzenie odbędzie się 23 września 2026 r. w Warszawie.

Temat konferencji może brzmieć specjalistycznie, ale dotyczy kwestii o dużym znaczeniu dla polskich przedsiębiorców: czy Polska powinna przystąpić do systemu patentu jednolitego i poddać się jurysdykcji Jednolitego Sądu Patentowego?

Czym jest system jednolitej ochrony patentowej?

System funkcjonuje od 1 czerwca 2023 r. i obejmuje obecnie 18 państw Unii Europejskiej. Pozwala właścicielowi patentu europejskiego uzyskać – na podstawie jednego wniosku – jednolitą ochronę patentową na terytorium państw uczestniczących w systemie. Spory dotyczące takich patentów rozstrzyga Jednolity Sąd Patentowy, nazywany również UPC od angielskiej nazwy Unified Patent Court. nie należy obecnie do tego systemu. Patent europejski o jednolitym skutku nie obowiązuje więc automatycznie na terytorium Polski. Aby patent europejski uzyskał ochronę w Polsce, konieczna jest jego walidacja zgodnie z dotychczasowymi zasadami.

Polscy przedsiębiorcy mogą natomiast już teraz korzystać z patentu jednolitego w państwach uczestniczących w systemie. Pozostawanie Polski poza systemem nie chroni ich również całkowicie przed postępowaniami przed UPC, zwłaszcza gdy prowadzą sprzedaż lub działalność na rynkach państw uczestniczących. e korzyści mogłoby przynieść przystąpienie Polski?

Zwolennicy systemu wskazują przede wszystkim na:

  • uproszczenie uzyskiwania i utrzymywania ochrony w wielu państwach,
  • jedną opłatę okresową za patent jednolity,
  • możliwość dochodzenia roszczeń przed jednym wyspecjalizowanym sądem,
  • jednolite rozstrzygnięcie obowiązujące w wielu państwach.

Rozwiązanie może być atrakcyjne dla przedsiębiorstw prowadzących działalność na wielu rynkach europejskich i posiadających odpowiednio duże portfolio patentowe.

Dlaczego pojawiają się obawy?

Ewentualne przystąpienie Polski oznaczałoby również, że przyszłe patenty europejskie o jednolitym skutku mogłyby obejmować terytorium Polski bez przeprowadzania obecnej procedury walidacyjnej.

Dla polskich przedsiębiorców, szczególnie małych i średnich firm, mogłoby to oznaczać:

  • znaczny wzrost liczby patentów obowiązujących w Polsce,
  • konieczność monitorowania patentów publikowanych głównie w językach obcych,
  • większe ryzyko nieświadomego naruszenia praw zagranicznych podmiotów,
  • prowadzenie skomplikowanych i kosztownych sporów przed sądem międzynarodowym,
  • potrzebę częstszego wykonywania badań czystości patentowej przed wprowadzeniem produktu na rynek.

Postępowanie przed UPC może umożliwić uzyskanie jednego rozstrzygnięcia obejmującego wiele państw, ale równocześnie stwarza ryzyko zakazu sprzedaży produktu na kilku rynkach jednocześnie. Koszty takiego sporu mogą być szczególnie odczuwalne dla sektora MŚP. owisko Polskiej Izby Rzeczników Patentowych

Polska Izba Rzeczników Patentowych opublikowała stanowisko dotyczące ewentualnego przystąpienia Polski do systemu, wskazując na ryzyka i korzyści, które powinny zostać szczegółowo zbadane przed podjęciem decyzji.

Stanowisko samorządu rzeczników patentowych jest ostrożne i krytyczne, zwłaszcza w odniesieniu do możliwych skutków dla polskich przedsiębiorców i krajowej gospodarki. rząd planuje przystąpienie Polski do systemu?

Na obecnym etapie nie można stwierdzić, że została podjęta decyzja o przystąpieniu.

10 czerwca 2026 r. sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Jaros poinformował w Sejmie, że nie są prowadzone prace legislacyjne ani nie ma planów przystąpienia Polski do Porozumienia o Jednolitym Sądzie Patentowym. owana przez UPRP i Ministerstwo konferencja pokazuje jednak, że temat pozostaje aktualny i wymaga pogłębionej debaty z udziałem przedsiębiorców, administracji, nauki i praktyków ochrony własności przemysłowej.

Konferencja w Warszawie

Konferencja odbędzie się:

23 września 2026 r.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii w Warszawie
Plac Trzech Krzyży 3/5

Rejestracja jest dostępna do 14 września 2026 r. do godz. 17.00. ydatne materiały

Decyzja o ewentualnym przystąpieniu Polski powinna zostać poprzedzona rzetelną analizą skutków gospodarczych, liczby patentów mogących uzyskać ochronę w Polsce oraz rzeczywistych możliwości polskich przedsiębiorstw w zakresie monitorowania praw i prowadzenia międzynarodowych sporów patentowych.

Dla przedsiębiorców jest to temat, który warto śledzić już dziś.

Poniższ grafika pochodzi ze strony EPO i obrazuje państwa członkowskie będące w systemie Patentu Jednolitego i Jednolitego Sądu Patentowego